Published On: Sun, Feb 15th, 2015

Πενήντα αποχρώσεις του γιατί

Share This
Tags

Αυτά που κάναμε ή δεν κάναμε, αυτά που θέλαμε να κάνουμε και δεν κάναμε ή αυτά που δεν θέλαμε να κάνουμε και τελικά κάναμε, αυτά που έγιναν ή δεν έγιναν, αυτά που θέλαμε να γίνουν και δεν έγιναν ή αυτά που δεν θέλαμε να γίνουν άλλα τελικά έγιναν, είναι επικίνδυνες χημικές ενώσεις που γεννούν μιαν αλυσιδωτή αντίδραση από γιατί. Ντάξει, μπορεί να μην μιλάμε για τον σέξι πρωταγωνιστή της πιο πολυσυζητημένης ταινίας της χρονιάς αλλά σίγουρα το γιατί πρωταγωνιστεί στη ζωή μας με τον δικό του μοναδικό, σαδομαζοχιστικό τρόπο κι όπως και ο πρωταγωνιστής της ταινίας έχει πολύ περισσότερες από 50 αποχρώσεις.1

Γράφει η Χριστίνα Σαραφίδου

Είναι ανεξήγητο , αλλά συμβαίνει, το γιατί , συνήθως, να είναι η αρχή μιας πρότασης με αρνητική χροιά. Γιατί σε μένα; Γιατί έπρεπε να γίνει τώρα αυτό; Γιατί να μην είχαν έρθει διαφορετικά τα πράγματα; Γιατί δεν άρπαξα την ευκαιρία όταν μπορούσα; Γιατί μου φέρθηκε έτσι; Γιατί γιατί γιατί; Προσπαθούμε μανιωδώς να δώσουμε μια εξήγηση με νόημα στις συμπεριφορές και στα γεγονότα υπό την επήρεια της ματαιότητας , διότι το ένα γιατί θα φέρει το άλλο και ο φαύλος κύκλος που δημιουργείται ασυνείδητα αγγίζει τα όρια της τρέλας. Γιατί, όμως, πρέπει να βρούμε το γιατί; Αλλά, θα μου πεις, ακόμη κι αυτή είναι μια ερώτηση που ξεκινά με το γιατί, άρα δύο τα τινά : ή θα απαντήσουμε μόνο σε αυτήν και αυτόματα θα απαλλαγούμε  από τα δεσμά του βάναυσου φαύλου κύκλου, ή ο ψυχαναγκασμός μας να δοθεί μια καλύτερη και πιο επαρκής για εμάς απάντηση, θα γεννήσει καινούριους αλλεπάλληλους ψυχαναγκαστικούς κύκλους που θα ταλανίζουν τα εγκεφαλικά μας  κύτταρα, μέχρι να προσγειωθούμε στην αδυσώπητη πραγματικότητα : δεν θα μάθουμε ποτέ με απόλυτη σιγουριά το γιατί.

Για τους ασυμβίβαστους με το γεγονός αυτό, θα δώσω εξηγήσεις. Όπως οι αποχρώσεις του γιατί είναι ατελείωτες, έτσι και οι αποχρώσεις της προσωπικής σκοπιάς καθενός από εμάς είναι μυριάδες πλανήτες ενός σύμπαντος μοναδικού που διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ακόμα κι όταν καταφέρνουμε να δώσουμε επαρκείς εξηγήσεις πάνω σε συμπεριφορές και γεγονότα, πρέπει πάντα να συνυπολογίζουμε πως τούτες , είναι φιλτραρισμένες από τις δικές μας, προσωπικές, αποχρώσεις  της αντίληψης και των συναισθημάτων μας, την εκάστοτε στιγμή. Αν, ας πούμε, είχε πιάσει φωτιά το σπίτι μας, η εξήγηση που θα δίναμε πιθανώς να ήταν θολωμένη εξαιτίας των άσχημων συναισθημάτων που μας προκάλεσε το γεγονός αυτό. Πως λοιπόν, μπορούμε να την εκλάβουμε ως την καλύτερη για το λόγο που συνέβη αυτό; Σε κάποια άλλη πιθανή κατάσταση σε σχέση με άλλο άτομο, πχ του οποίου  τη συμπεριφορά προσπαθούμε να εξηγήσουμε επειδή μας στενοχώρησε, το άτομο αυτό μπορεί να δίνει μια τελείως διαφορετική ερμηνεία στην ίδια συμπεριφορά. Το γεγονός αυτό, είτε συνεπάγεται πως η εξήγηση είναι κάπου στη μέση, είτε πρέπει με κάποιον τρόπο ένας από τους δύο να υποχωρήσει.

Τα προαναφερθέντα, δεν στοχεύουν στο να μας κάνουν να εμμένουμε στην εξήγηση μας όταν πιστεύουμε πως είναι η καλύτερη ή να καταφεύγουμε στην εξήγηση που δίνουν οι άλλοι όταν αμφιβάλουμε. Αλλά ούτε πως και η εξήγηση είναι κάπου στη μέση (που ενδεχομένως και να είναι, εξαρτάται από την περίπτωση). Αφενός, όταν το γιατί μας αναφέρεται σε κάποιο δυσάρεστο γεγονός, πρέπει να δώσουμε χρόνο στον εαυτό μας να το επεξεργαστεί και αφετέρου η λύση στην απόλυτη σύγχυση που προκαλεί το γιατί στην προσπάθεια ανάλυσης μιας συμπεριφοράς , βρίσκεται στο ευρύτερο πλαίσιο της κατάστασης: όχι στο να μετριάσουμε την απόσταση μεταξύ του χάσματος των πιθανόν εξηγήσεων, ούτε στο να ενστερνιστούμε τις διαφορετικές εξηγήσεις των άλλων, αλλά στο να καταφέρουμε να αποδεχτούμε την ύπαρξη των διαφορετικών από τις δικές μας εξηγήσεων , ακόμα κι αν δεν έχουν καμία ουσία για μας. Το  γεγονός ότι πάντα θα υπάρχουν άπειρες αποχρώσεις στα γιατί μας είτε δικές μας είτε των άλλων, αντί να μας χαώνει , ας μας καθησυχάζει.

1

 Και ερμηνευτικό λεξικό του «γιατί» να υπήρχε , ο καθένας και πάλι διαφορετικά θα αντιλαμβανόταν τις ερμηνείες ή θα ήθελε να προσθέσει δικές του. Ένα είναι το σίγουρο, πως ότι κι αν έγινε, έγινε για κάποιο λόγο. Για ποιο λόγο; Για να μάθουμε κάτι μέσα από αυτό. Τι; Αυτό μόνο ο καθένας για τον εαυτό του μπορεί να το καθορίσει. Κι ακόμη κι όταν δεν μπορούμε (ή εθελοτυφλούμε) να καταλάβουμε τι, ας έχουμε πίστη πως τουλάχιστον ήταν για καλό μας.  Ακούγεται πλασματικά ουτοπικό, αλλά είναι αντιβίωση στον πόνο που προκαλεί η διαρκής απορία.

Τα γιατί μας αποτελούν την αντανάκλαση των εαυτών μας. Ακόμα κι εμείς οι ίδιοι, σαν οντότητες, έχουμε ποικίλες αποχρώσεις που μεταβάλλονται με το χρόνο, τα γεγονότα, τα συναισθήματα και την αλληλεπίδραση μας με άλλες αποχρώσεις. Έτσι, οι εξηγήσεις στα γιατί μας δίνονται πάντα με την απόχρωση του εαυτού μας τη δεδομένη χρονική στιγμή στη ζωή μας και υπό το πρίσμα της συγκεκριμένης απόχρωσης που επιλέξαμε να ερμηνεύσουμε ένα γεγονός ή μια συμπεριφορά. Όπως κι εμείς οι ίδιοι έτσι και οι εξηγήσεις μας μεταβάλλονται με το πέρας του χρόνου. Δεν υπάρχει, δηλαδή εξήγηση που να είναι ικανή να μας καλύψει απόλυτα . Ακόμα κι αν μπορέσει να το κάνει, δεν θα κρατήσει για πολύ. Και καμία φορά, όταν τελικά βρεθεί η επικρατέστερη εξήγηση, δεν έχει καμία σημασία διότι τα γιατί που ανταποκρινόταν, εξαϋλώθηκαν μέσα στο χρόνο.

Ταυτόχρονα, δεν μπορούμε να δώσουμε πάντα μια λογική εξήγηση στα πράγματα, λαμβάνοντας υπόψη πως ακόμα και αυτή η λογική έχει τις δικές της αποχρώσεις. Όσο και να ψάχνουμε τα γιατί πίσω από συμπεριφορές και γεγονότα που έγιναν, ο χρόνος πίσω δεν γυρνά, οπότε αυτόματα υποβαθμίζεται και η αξία της εξήγησης. Από την άλλη, «το μάθημα» που μας δίνει η πολυπόθητη αιτιολόγηση γεγονότων και συμπεριφορών είναι οδηγός για την αντιμετώπιση ενδεχόμενης παρόμοιας κατάστασης στο μέλλον. Ίσως πάλι, η εξήγηση να  αποτελεί απλά μια ανακούφιση. Ίσως , όμως, να μην θέλαμε πότε πραγματικά να ξέρουμε, από φόβο, που επιβεβαιώνεται όταν τελικά μάθαμε- αν μάθαμε. Γιατί, μερικές φορές , η άγνοια να είναι ευτυχία.

Αν μπορούμε να πούμε κάτι με σιγουριά για τις αποχρώσεις του γιατί είναι αυτό: έχουν ημερομηνία λήξης. Ποτέ κανένας δεν θα μπορέσει να δώσει απόλυτα επαρκείς εξηγήσεις σε όλα του τα γιατί, ικανές να ικανοποιούν όλες τις αποχρώσεις της εσωτερικής του ανασφάλειας, χωρίς παράλληλα να είναι αναλώσιμες .

 Γιατί; Γιατί έτσι.

  

About the Author

-

Leave a comment

XHTML: You can use these html tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>


8 + = 16